Cả động vật và thực vật
đều giàu chất đạm nhưng ưu điểm của đạm động vật là có đủ 8 axit amin cần thiết,
tỷ lệ cân đối còn đạm thực vật thường thiếu axit amin cần thiết và tỷ lệ không
cân đối. Vậy nên dùng đạm động vật để hỗ trợ cho đạm thực vật hoặc phối hợp những
đạm thực vật với nhau.
Thực phẩm từ động vật
Thịt
Hàm lượng chất đạm
trong các loại thịt như thịt lợn, gà, vịt, bò, chim...đều xấp xỉ như nhau nhưng
còn tuỳ theo thịt nạc hay mỡ mà hàm lượng chất đạm cao hay thấp.
Về lượng chất đạm, thịt
có đầy đủ các axit amin cần thiết và ở tỷ lệ cân đối, có tác dụng hỗ trợ tốt
cho ngũ cốc.
Chú ý khi chế biến thịt:
- Thịt nướng, rang và
nhất là ướp đường trước khi nướng, rang làm tǎng mùi vị, sức hấp dẫn nhưng làm
giảm giá trị sinh học của thức ăn. Không nên cho trẻ nhỏ ăn thịt nướng, rang
khô vì giảm chất dinh dưỡng và khó hấp thu.
- Thịt bị ôi thiu, hỏng
sẽ tiết ra chất độc gây dị ứng hoặc ngộ độc. Dù nấu nướng khéo, che đậy được
mùi vị hư hỏng nhưng chất độc vẫn còn.
- Lưu ý thịt lợn có khả
năng bị nhiễm giun xoắn mà không bị phát hiện, thịt ếch nhái hay bị sán nên phải
ăn chín. Riêng cóc trong da và trứng có chứa chất độc làm chết người nên khi ǎn
cần loại bỏ triệt để da và phủ tạng.
- Không dùng thớt thái
chung thịt chín và thịt sống.
- Nước xương, nước thịt
hầm, luộc có chứa nhiều nitơ nhưng chất đạm và canxi rất ít. Nấu ǎn cho trẻ cần
cho ǎn cả thịt (phần cái) chứ không phải chỉ có nước.
Cá và các chế phẩm của
cá
- Cá có hàm lượng chất
đạm cao, chất lượng tốt và các axit amin cân đối. Cá có nhiều chất khoáng và
vitamin hơn thịt đặc biệt trong gan cá có nhiều vitamin A, D, B12 nhưng cá dễ bị
hỏng hơn thịt.
- Cá khô có hàm lượng
chất đạm cao hơn cá tươi nhưng mặn và dễ bị ẩm, mốc. Chú ý cá khô mốc có thể
gây nên ngộ độc.
Tôm, lươn, cua và nhuyễn
thể
- Tôm, lươn, cua có hàm
lượng và chất lượng đạm không kém gì so với thịt, cá, còn chất lượng đạm của
nhuyễn thể ( ốc, trai, sò...) thì không bằng và tỷ lệ các axit amin không cân đối.
Tuy vậy nhuyễn thể lại có nhiều chất khoáng hơn, nhất là canxi, đồng(cu) và
selen(se).
- Khi nhuyễn thể bị chết
sẽ dễ bị phân huỷ, sinh ra độc tố nên khi ǎn ốc, trai, sò...phải chú ý loại bỏ
con chết, ngâm con sống sạch trước khi nấu. Nhuyễn thể còn là vật trung gian
truyền các loại bệnh như thương hàn, tiêu chảy nên nhuyễn thể cần phải được ăn
chín.
- Cua đồng, con dạm giã
nấu canh, nấu bột, khi lọc có mất nhiều chất đạm nhưng là chất đạm hòa tan, dễ
hấp thu và còn có thêm nhiều canxi.
Trứng
Các loại trứng gà, vịt,
trứng cua cáy, cá là nguồn cung cấp chất đạm tốt nhất vì có đầy đủ các axit min
cần thiết với tỷ lệ cân đối. Trứng có thể nhiễm ký sinh trùng hoặc vi khuẩn gây
bệnh. Không nên ǎn trứng sống, trứng hỏng vì có thể bị ngộ độc.
Muốn luộc trứng lòng
đào thì cho thẳng trứng vào nước nóng già rồi đun sôi vài phút, lòng trắng sẽ
chín và lòng đỏ còn sống, các vitamin không bị nhiệt phá huỷ.
Trứng vịt lộn chứa nhiều
chất đạm và nội tiết tố kích thích chuyển hoá trong cơ thể người ǎn.
Sữa
Sữa mẹ có đầy đủ chất đạm,
chất béo, chất đường, vitamin và muối khoáng với tỷ lệ thích hợp, dễ hấp thu vì
vậy sữa mẹ là thức ǎn tốt nhất cho trẻ. Hiện nay ngoài thị trường có bán nhiều
loại sữa bò, sữa đậu nành có nhiều chất bổ dưỡng cho trẻ em, người già, người ốm.
Sữa là môi trường rất tốt
cho vi khuẩn phát triển vì vậy cần phải bảo quản cẩn thận nhất là sau khi đã
pha thành sữa nước. Khi sữa bị hỏng sẽ có mầu vàng nâu từ nhạt tới sẫm.
Các loại nước chấm
Trong nước nắm, nước chấm
như mai, sì dầu có chất đạm ở dạng tự do, hòa tan nên dễ hấp thu. Các loại nước
nắm, nước chấm thường mặn nên ǎn ít.
Thực phẩm từ thực vật
Đậu đỗ
Đậu đỗ có hàm lượng chất
đạm cao.
Đậu tương có giá trị
dinh dưỡng rất cao. Đạm đậu tương có giá trị như đạm động vật. Ngoài ra đậu
tương còn chứa các chất có tác dụng phòng chống ung thư và giảm cholesterol
máu.
Đậu đỗ cần ǎn chín, nên
ngâm nước trước khi rang. Các sản phẩm từ đậu tương được dùng phổ biến như sữa
đậu nành, đậu phụ, bột đậu nành hoặc dùng quá trình lên men để chế biến thành
các sản phẩm như tương, chao, sữa chua đậu nành...để làm tǎng giá trị dinh dưỡng
và tỷ lệ hấp thu của thức ǎn. Nên sử dụng nhiều sản phẩm từ đậu nành vì là loại
thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và có tác dụng tốt cho sức khoẻ.
Vừng, lạc
Hàm lượng chất đạm
trong vừng, lạc cao nhưng chất lượng kém hơn đậu đỗ. Khi rang lạc không làm ảnh
hưởng tới chất lượng chất đạm.
Cần bảo quản tốt lạc để
tránh mốc. Khi ǎn lạc cần loại bỏ các hạt mốc vì trong hạt lạc mốc có chứa độc
tố vi nấm gây ung thư gan. Mỗi gia đình nên có một lọ muối vừng lạc để ǎn thường
xuyên
02:43
Unknown















